In samenwerking met Stichting Philomela verzorgt Hier is Muziek op diverse plekken in het land optredens voor ouderen. Om te zien hoe waardevol dat is, moet je er eigenlijk bij zijn. De drie optredens van afgelopen week leverden weer een schat aan bijzondere momenten op.

In Waalre (Hoevenakkers, Oktober)
Iedereen zit al verwachtingsvol klaar als we binnenkomen. Tijdens het stemmen horen we een geluid dat ik eerst niet kan thuisbrengen. Dan zie ik een bewoner met een mondharmonica. Toon kan het echt goed en nog voor het optreden goed en wel begonnen is spelen we al ‘de uil zat in de olmen’ met hem mee. Later doen we het nog een keer en zingt de hele zaal mee.

Het is leuk dat er ook mantelzorgers in de zaal zitten. Een echtpaar (hij bewoner, zij bezoeker) geniet duidelijk met volle teugen. Na afloop komen ze naar ons toe om te bedanken. Hij is zichtbaar aangedaan en zegt:

“Jullie optreden heeft me …..(zoekt naar woorden)……..ge-re-vi-ta-li-seerd! De komende uren ga ik gebruiken om het allemaal te verwerken”

In Amsterdam-Noord (De Die, Cordaan)
De bewoners van De Die zijn inmiddels goede bekenden, we spelen er al voor de derde keer. We krijgen meteen een raadsel voorgelegd: “Wat krijg je als je een vioolsleutel omdraait?” Ze kijkt ons verwachtingsvol aan, maar ik moet het antwoord schuldig blijven. Dan zegt ze het zelf maar: “Een regendruppel met een vlaggetje eraan”.

Bewoonster Frances spreekt ons direct aan met verzoeknummers. ‘Petra, kennen jullie ook…….?’ Vaak kunnen we aan de wens voldoen, soms met een ander nummer in dezelfde stijl. De nummers die we nog niet op het repertoire hebben noteren we, zodat we die voor de volgende keer kunnen arrangeren. En dan is er onze vaste luisteraar in zijn rolstoel, de wandelende (of moet ik zeggen rollende?) encyclopedie, die van elke liedje wat we aanheffen meteen de verschijningsdatum uit zijn mouw weet te schudden, plus de eerste uitvoerenden. We horen later dat hij 1000 CD’s in zijn kast heeft staan, 500 klassiek en 500 rock. We kijken alweer uit naar het volgende optreden voor deze bijzondere mensen.

We spelen vandaag, opnieuw op uitnodiging van Stichting Philomela, op locatie Blijdorp van zorgkoepel Laurens in Rotterdam.

Ons programma staat nooit bij voorbaat vast. We praten altijd eerst even met de begeleiders. Zij kennen hun bewoners goed; van wat voor muziek houden ze? Er zijn er een paar die graag naar klassieke muziek luisteren, anderen houden meer van Nederlandstalige liedjes. Eigenlijk is alles goed zolang het maar herkenbaar is. En vrolijk.

We weten genoeg, we trappen af met de Second Waltz. En er wordt meteen gedanst, goed zo. Daarna volgt de Samba op één noot. Met een speciale tekst aangepast aan de locatie maken we meteen duidelijk dat meezingen mag! Dat gebeurt dan ook volop, ook bij Het Kleine Café of Opzij Opzij. Bij Ala Presi ontstaat een prachtig duet tussen Petra en een man met Surinaamse roots. Er wordt nog meer gedanst, er wordt meegeklapt, de stemming zit er goed in.

In de pauze loop ik de tafels langs, maak hier en daar een praatje. Helemaal achterin zit een man stilletjes in een rolstoel. Hij geeft aan dat hij erg van muziek houdt, vooral van Bach, en begint iets te zingen wat ik herken als Jesu Joy of Man’s Desiring. Ik haal m’n viool en speel het, speciaal voor hem. Hij straalt helemaal, neuriet zachtjes mee en bedankt me hartelijk.

Na de pauze spelen we een Tango, wat Oost-Europese volksmuziek en nog meer liedjes die vaak woord voor woord worden meegezongen. Mooi toch om te zien hoe muziek het geheugen activeert! De begeleidster had ons gewaarschuwd dat sommige bewoners wel eens in slaap vallen tijdens een optreden, maar bij ons gebeurt het tegendeel: we zien iedereen steeds alerter worden.

Na afloop spreekt Michiel met een dame in een rolstoel die intens heeft genoten. “Het was geweldig, dit zou veel vaker moeten gebeuren! Het is hier fijn hoor, ik heb niks te klagen, mijn familie komt vaak langs. Maar dit, dit is net alsof je weer eens uitgaat, naar buiten!”

Een andere dame blijft na afloop koppig zitten in de hoop dat we dan weer opnieuw beginnen met spelen.

Het mooiste compliment komt van een man die het hele optreden stilletjes in een hoekje heeft zitten luisteren. Hij verzucht: “Als jullie spelen is het hier de rijkste plek op aarde!”

Onze samenwerking met Stichting Philomela brengt ons op zorglocaties door het hele land.

In de auto op weg naar Aafje Smeetsland in Rotterdam realiseren we ons dat ‘aan de Amsterdamse Grachten’ hier wellicht niet de gedroomde afsluiter zal zijn. De Feijenoordkraker ‘hand in hand kameraden’ zal vast in betere aarde vallen.

Team Hier is Muziek gaat direct aan de slag: Ida zoekt de akkoorden uit terwijl Petra tekst en melodie uit haar hoofd leert. Als Michiel de auto voor de deur van Smeetsland parkeert is het instant arrangement klaar.

Onze ‘inspeelkamer’ blijkt een magazijntje – net genoeg plek om het een keer door te spelen en nog snel twee akkoorden aan te passen.

We zijn aangekondigd als Klassiek Trio maar de dame op de voorste rij wil vooral ook graag ‘vrolijke muziek’ horen. Gelukkig hebben wij een uitgebreide setlist zodat we op alle wensen kunnen inspelen. Op het menu staan zowel klassiek (Bach, Bizet) als vrolijk (volksmuziek en liedjes), en natuurlijk ook vrolijk klassiek!

Zoals de Second Waltz – Petra loopt rond en maakt zoveel mogelijk oogcontact. Je ziet iedereen opleven en er wordt lekker meegeneuried. Anatevka (If I were a rich man) is ook hier een feest van herkenning en bij de Cancan wordt driftig meegeklapt. Dan haalt Michiel de Zingende Zaag tevoorschijn en speelt ‘Cant dels Ocels’. Het wordt doodstil en de magische klanken roepen hier en daar een traantje op.

Als we dan tot slot ‘Hand in Hand, kameraden’  inzetten zingt iedereen mee en zien we overal blije en trotse gezichten. Met ‘geen woorden maar daden!’ sluiten we het optreden af.

De kleine gesprekjes na afloop zijn ook goud waard. Vrijwilligers en mantelzorgers bedanken ons, namens hun familieleden en bewoners die dat zelf niet altijd onder woorden kunnen brengen. Dat geldt overigens niet voor de vrolijke dame op rij 1: ze straalt van oor tot oor en roept ons toe: ’t was prachtig!